Otto’s zus naar het St. Waltrudisklooster

Otto van Wijhe schrijft op 17 mei 1574 (vandaag exact 446 jaar geleden!) in zijn dagboek dat zijn zus Johanna vertrokken is naar Mons (Bergen) in Belgie. Johanna ging naar het St. Waltrudisklooster op grote afstand (250 km!) van Echteld.

Opvallend is dat haar broer Otto  in Douai vlak bij Mons had gestudeerd en dat haar tante (Johanna van Haeften) al kloosterzuster was in Mons.

Johanna van Wijhe ging op reis midden in de tachtigjarige oorlog! Haar broer Otto van Wijhe was kort daarvoor in april druk geweest met de komst van de Spanjaarden in Echteld nadat ze op de Mookerheide de Oranjes (waaronder Lodewijk van Nassau) hadden verslagen. 

Waarschijnlijk reisde Johanna van Wijhe samen met haar tante (Johanna van Haeften) die voor de begrafenis (eind april 1574) van haar broer de 10e heer van Haeften terug naar huis was gekomen.

In Mons was in de voorgaande jaren veel gebeurd. In 1572 was Mons ingenomen door Lodewijk van Nassau (die later in 1574 op de Mookerheide sneuvelde). Lodewijk van Nassau werd enthousiast binnnengehaald door de bevolking van Mons. Maar hij kreeg onvoldoende steun uit Nederland en hij moest Mons eind 1572 weer afstaan aan Alva de Spaanse  bevelhebber. Alva ging vervolgens in Mons vreselijk tekeer. Veel mensen werden gestraft voor hun steun aan Lodewijk van Nassau!

Kennelijk vond Johanna van Wijhe dat geen bezwaar en ging ze op weg dwars door het oorlogsgebied naar een nieuwe toekomst. Haar tante die al kloosterzuster was in de St. Waltrudiskerk kwam uit een zeer Spaansgezinde familie en heeft haar vast gerustgesteld en mogelijk ook gezorgd voor een plek voor Johanna van Wijhe in het exclusieve St. Waltrudisklooster.  

Het kapittel van St. Waltrudis in Mons was een klooster waar alleen dochters van de adellijke elite werden toegelaten. Het aantal adellijke kloosterzusters was beperkt namelijk maximaal 30.

Johanna van Wijhe en haar tante waren zogenaamde seculiere kanonesses. Ze hadden veel bewegingsruimte en een leven gewijd aan God betekende in hun geval allesbehalve een eenzijdig bestaan. Cultuur, muziek en literatuur namen een belangrijke plaats in in hun leven. Het klooster in Mons had veel macht en rijkdom. De indrukwekkende St. Waltrudis-kapittelkerk in Mons (zie foto) is in opdracht van de kloosterzusters gebouwd.

In die tijd gingen in iedere adellijke familie dochters vaak namens de familie als kanonesse een klooster dienen. Hierdoor werd de band van de familie met de kerk versterkt en vaak speelden er ook zakelijke belangen.

We denken dat ook Johanna van Wijhe’s gang naar het “elite-klooster” in Mons past in het streven van haar vader Jasper van Wijhe en haar broer Otto  om de status en het netwerk van de Wijenburg verder te vergroten.

Een boeiende vraag is welke rol de wil van Johanna van Wijhe zelf speelde. Het kan zijn dat ze Mons ook als een kans zag om zich verder te ontwikkelen en bovendien kon ze zo niet worden uitgehuwelijkt.