Vrienden van de Wijenburg
   
  Home > Over de vrienden > Transcripties Hernen > Transcriptie A.  
  Transcriptie A.  
 

Transcriptie A.

Huwelijksevoorwaarden Joachim van Wijhe en Josina van de Bongard. 1581.

Transcriptie A, pagina 1

In den naeme, ende ter eeren van

God almachtich, sij heimelicken, dat duer

tusschen spreecken van vrunden ende

maegen ten beijden sijden, mit wel goeden

rijpen voor raet, in wettelick huwelicke

vergadert, zijn. Den Edele(n) Erentfesten

joncker Joachim van Wijhe, heer tot

Hijrnen ter eenre, ende der Erent=

rijcke en(de) duechsaeme joffrou Josina

vanden Bongart, echte dochter vande edele

Erentfeste joncker Floris vanden Bongart

ende der Edeler Erentrijcke joffrou

Agnes van Aeswijn, echte luijden, heere

ende vrouwe tot Nieuroen ter andere sijden,

sulx dat joncker Joachim van Wijhe,

heer tot Hijrnen voorn(oemd), aen joffrou Jo=

sina vanden Bongart, zijn toecoemen(de) huijsvrou,

in rechter hijlixe voirwaerden zal brengen

ende brengt mitsdesen. Dat slot en(de)

huijs van Hijrnen, mit de heerlicheijt,

en(de) alle zijne toebehoeren, mitsgaders

noch het huijs van Blanckenborch

mit zijn goederen ende gherechticheijt.

Ende voorts alle zijne andere roeren(de)

ende onroeren(de) goederen, zoe zijnder

Edele, die van zijne vaeder ende moeder

zal?? aen gestorven, ende inscheijdinge en(de)

deijlinge, achter volgen(de) het maechgescheijt

van date den vijftienden martii a(nn)o vyff=

ende tseventich, ende oock andersins

aen gecoemen soude moegen weesen, soe

waer en(de) wat plaetsen, en(de) heeren lande

die gelegen zijn. Ende zijnder Edele, die

in besit ende gebruijck is hebbende ofte

Transcriptie A , pagina 2

gecrijgensal, mitsgaders noch alsulcke

gherechticheijt van goederen, als die heer

van Balgoijen, en(de) joffer Stommels tegen

woordich in lijftocht besitten(de) zijn. Hyer en tegen

soe gheven de Edele Erentfeste joncker

Floris vanden Bongart, ende de Edele

Erentfestige joffer Agnes Aeswijn

heere en(de) vrouwe tot Nieuroen echte=

luijdenvoerts, mit joffrou Josina vande

Bongart hemluijden dochter, in rechter

hijlixe voirwaerde, die bouwerie van

Ruwiel, zoe groot ende cleijn die gelegen

is by den huijse van Ruwiel, ende Jan

Gerritss(en) tegenwoerdich bewoenen(de) ende

gebruycken(de) is, waer van die heer van

Hijrnen den pacht van dijen ontfangen

en(de) bueren zal. Die martini inden winter

a(nn)o XVc twe ende tachtich (1582) verschijnen

zal, achtervolgen(de) die huijscedulle daer

van zijnde.Voorts zoe zal de heere

van Nieuroen gehouden wesen zijne voorsc(reven)

dochter uuijt te rusten, en(de) te cleden, eer=

licken als alsulcken dochter van adel

toe staen. Nochzal gheven d(e) voorsc(reven)

Transcriptie A , pagina 3

heere ende vrouwe tot Nieuroen echte=

luyden, met d(e) voorn(oemde) joffrou Josina vanden

Bongart, hemluyden dochter in rechter hij=

lixe voirwaerd(en), die hijsinge en(de) heerlicheyt

van Ruwiel, met alle die goederen ende

gherechticheyt daer toe staende en(de) behoeren(de)

als die gecoft zijn van Cornelis van Amp=

stel van Mijnden, after volgende zeeckere

testamente in date den sestienden dach

Septembris a(nn)o XVc tachtentich (1580). Ende

daer toe noch vier morgen ende twe

hont lants, zoe groot ende cleijn die

tot Brueckelen in en(de) waren gherecht te=

gens die poel hoffsteder over,beneffens

den kerk graft gelegen zijn, naer luijt

en(de) inhout des testamentsvoorsc(reven), alle

welck voorsc(reven) huijs en(de)heerlicheijt van

Inwiel mit de gherechticheijt en(de)goederen

van dyen, ende d(e) voorts vier morgenende

twe hont lants, die heer van Hijrnen,

ende joffrou Josina vanden Bongart

zijn toecoemende huijsvrou voorn(oemd)eerst

zellen, aen veerdigen, hebben endeontfan=

gen nae dode vanden voorsc(reven) heereen(de)

vrouwe tot Nieuroen. Mit

expresse condities nochtans dat

d(e) voorn(oemde) heer van Hijrnen endejuffrou

Josina vanden Bongart mit de

voorsc(reven) goederen nu en ten ewygendaegen vertegen zellen

zijn van alle haere vaderlicke en

de moederlicke erffenisse ende ver=

starff. Ende zal d(e) voorn(oemde)

heer van Hijrnen mit zijn toecoe=

mende huijsfrou, des ver=

maent wesen, behoerlicke ver=

Transcriptie A, pagina 4

tichnesse als dan te doen. Voer behou=

den dat d(e) voorsc(reven) jofferJosina vanden

Bongart, in alle zijt vallen haere ghe=

rechticheijt zal behouden endegenyeten.

Zo oock geconditioneert dat alsoe

joffrou Agnes van Aeswijn

vrouwe tot Nienroen voorts als noch

competeren(de) zijn, zeeckere pennin=

gen van joffrou Josina van Broeck=

huysen vrouwe tot Braeckel haer

vrou moeder als te weeten

ses duijsent gulden, uuijt crach=

te van zeeckere hijlixe voirwaerden.

Soe ist versproecken dat mit de

voorsc(reven) penningen daer vancoemende

eerst, en(de) vooral, het huijs van

Ruwiel mit de landen van dyen

vanden lasten daerop staende,

ofte daer op bevonden mochten

worden, gevrijt zullen worden.

Ende die resterende pennin=

gen daer over loepende, sal die

heer van Hijrnen, ofte zijn toe=

coemende huijsvrou voorsc(reven), halff

hebben ende genyeten. Mitsgaders

conditien toe gedaen dat bij ge=

valle die hooft somme voorsc(reven)

die welcke soude coemen vanden

vrouwe van Braeckel voorsc(reven)

op die behoerlicke tijde nyet

Transcriptie A, pagina 5

op gebrocht en worden. Sal men die

renthen als dan jaerlix van dyen

coemende, employeren tot betalinge

der jaerlixe renthen, gaende

uuijt den huijse van Ruwiel, ende

landen van dyen, ende dat ge=

duijrende tot der off lossingen toe

ende langer nyet. Mit voirwaerde oft

gebuerde dat die voorsc(reven) heer

van Hijrnen quaeme te sterven

sonder wettelicke echte geboerte

after te laeten (dat God verhuede)

bij joffrou Josinavanden Bongart

voorsc(reven) geprocreeert datinsulcken

gevalle joffrou Josina vanden Bongart

off staen zal met haer aengebrochte

en(de) aen gevallen goederen, ende met

die helfte vanden overgespaerde ende

aen gecofte goederen, mits dat die

voorsc(reven) joffrou Josina vandenBongart

gehouden zal zijn die helften vanden

schulden syaende huwelick gemaect

te betaelen. Ende dat die

voorsc(reven) joffrou Josina vanden Bongart nae

haer zal nemen haer clederen

cleijnodien, mit haer trouwel schatt, tot haeren levebehoeren(de)

mitsgaders dat d(e) voorsc(reven) joffrou

Josina vanden Bongart daer en

boven het huijs tot Hijrnen, mit

duijsent gulden jaerlix, naest den huyse gelegen, haer leven

lanck tot een rechte lijftochte

Transcriptie A, pagina 6

besitten sal, ende zoe verre die goederen omden hyse gelegengheen

duysent gulden jaerlix mochten op brengen die restevoorsc(reven) uuijt

alle die heere van Hijrnen zijne goe=

deren, zoe rijckse als alle andere goederen

sonder dat d(e) voorsc(reven) joffer

Josina vanden Bongart yetwes

meer zal weeten te eijsschen tzij van wat natuere die goederen

moegen weesen dan

boven verhaelt, mits dat d(e) voorsc(reven)

heer van Hijrnen voor de voorsc(reven) lijftocht gehoudenzal zijn,

goede, souffisante verseeckeringe voor

die leen heer ofte rechter, waer onder die

goederen sorteren(de) zijn ende e(de)n alsoe men verstaetdat alle aengecofte en(de) aengeworven goederen staen(de)huwelick halff en(de) halff zullen zijnsoe zal die langstlevende die een helft in eijgendom en(de) die ander helft in rechter lijftochten besitten mitsdatse dat se dat huys in raecken(de) daeck zal houen naer behoeren te doen

tot vermaningeende gesinne. Is

oock geconditioneert en(de) voersproocken, dat

zoe werde die voorsc(reven) heer van Hijrnen en(de)

joffrou Josina vanden Bongart zijn

toecomen(de) huysvrou, gheene blijckende

geboorten bij malcander en vercregen

(dat God verhuede) dat als dan die

goederen rectproce zellen gaen aen

die sijde, daer van zij heen gecoemen

zullen zijn. Beheltelicken haer

beijder lijftochte als voorsc(reven) is. Ende indyen

dat het gebuerde dat de heer

van Hijrnen off livich worde, est er

laetende blijvende blijcken(de) geboerte

bij joffrou Josina vanden Bongart

zijn toecoemen(de) huysvrou geprocreerts

dat insulcken gevalle (zou d(e) voorsc(reven)

joffrou haer nyet en verander

saete)zal blijven sitte3n in alle

Transcriptie A, pagina 7

des heere van Hijrnen gereede en(de)

ongerede goederen. Soe aen wat

sijde die aen gecoemen souen moegen

weesen, mits daer van gevende be=

hoorlicke inventaris van gerede

ende ongerede goederen ende dat

ter tijt toe dat die kinderen tot

hoer4en mundigen daegen gecoemen zul=

len zijn, te weeten tot twintich

jaeren, haers ouderdombs. Ende

dat d(e) voorsc(reven) joffrou gehouden zal

zijn haere kinderen wel eerlicken te

onderhouden, tot dat zij tot hoeren

mundigen daegen gecoemen zullen zijn.

Mits dat d(e) voorsc(reven) jouffrouwe

Josina vanden Bongart als dan zal

laeten volgen, den kinderen bij den

heere van Hijrnen geprocreeert, die

goederen van haeren vader, behalven

haer lijftochte hyer boven verhaelt,

ten waersaecke datter een soene

waer gecoemen zijnde tot zijnen twin=

tich jaeren saljoffrou Josina

vanden Bongart als van verlaeten

het huijs ende heerlickheyt van

Hijrnen, ende die goederen daer toebehoeren

staende. Mit expresse conditien

dat haerder Edele in plaets van

dyen weder om aenveerden zal, het

huijs tot Blanckenborch, ende die

goederen daer omme gelegen tot

Transcriptie A, pagina 8

die somme van duijsent gulden jaerlix.

Ende zoe verre die goederen nyet

suffisant genoech en zijn, sel men haer

Edele ander verseeckeringe doen, van

andere goederen daer omtrent gelegen

mits dat zij mit haer zal moegen

nemen van elx huijsraet wat, uuijt

gesondert het geschut ende geweer

ende her houwerck op de huijse behoeren(de)

wesende hout vast, eert vast, ende

naegel vast. Ende off het gebuerde

dat die voorsc(reven) kinderen bij joffrou Josina

geprocreert gecoemen zijnde tot haeren

mundigen daegen, bij vrunden ende maegen

aen beijde sijden, raedt begaven ten huwe=

licken staet, dat als van joffrou Jo=

sina vanden Bongart voorsc(reven), gehoven zal zijn,

nae gelegentheijt des goets, den voorsc(reven

kinderen van haere goederen mede uuijt

te setten, ende te begiftigen. Ende

oft saeck waer dat die heer van

Hijrnen voorsc(reven) nae het off staerven

van joffrou Josina vanden Bongart,

hem weder in een ander huwelick

begave. Dat in sulcken gevalle

die outste soene vanden eersyen

bedde (te weten bij joffrou

Josina vanden Bongart geprocreeert

zal succederen nae dode zijns

vaeders in alle die leen goederen

bij zijnen vaeder after gelaten.

Transcriptie A, pagina 9

Ende die voor ende nae kinde=

ren sellen alledie andere goede=

ren hooft voor hooft sceijden en(de)

deijlen. Ende indyen daer meer kinderenwaeren t zij soenenofte dochteren ofte alleen eendochter, sullen die genyeten van haer vaeders

goet vrij voor uuijt genyeten het huijs te Blanckenborch,mit ses hondert

gulden jaerlix daer ontrent gelegen. Ende off joffer Josinavanden Bongart

sich in een ander hijlick begave, ende kinderen verprocreeerden sullen die voerkinderen bij jonker Joachim van Wijhe geprocreeert voor uuijt

genyeten van joffer Josina haer goet twe hondert guldenjaerlix en(de)

die reste vanden goederen zellen die voer en(de) naekinderen

gelijckelicken in de hooffden scheijden en(de) deijlen.Voerts

zijn t voirwaerden, waertsaecken dat

joffer Josina vanden Bongart quaeme

te sterven sonder blijcken (de) geboorte

bij haere edele man toecoemende,

geprocreeert after te laeten, dat

insulcken gevalle, zullen gaen die

goederen, reciproce daer zij heene

gecoemen zijn. Ende dat

d(e) voorn(oemde) heer van Hijrnen zal ge=

nyeten die helfte vanden overige

spaerde ende overgeworven goederen

ende oock van gelijcke betaelen

zal die helfte vanden schulden

staende huwelick gemaect, mitsgaders

dat die heer van Hijrnen voorsc(reven)

Transcriptie A, pagina 10

zal hebben zijn behoerlicke lijftoch=

te in de bouwerie van Ruwiel

zoe groot ende cleijn die gelegentheijt

is, bijden huijse van Ruwiel, zijn

leven lanck geduijren. Soe die

selve gebruijct wordt bij den

bouman tegenwoirdich, ende dat

nae lijftochten rechte, waer voers

men hen doen zal tot vermaninge

goede verseeckeringe. Zij zal oock die ander helfte vandeover gespaerde en(de) aengeteste (?) goederen in rechter lijftochte te besitten. Ende

indyen dat hen gebuerde dat

joffrou Josina vanden Bongart voorsc(reven)

off livich worde, after laeten(de) blijc=

kende blijven(de) , geboorte, bij de

heer van Hijrnen geprocreeert, dat

in sulcken gevalle die heer van Hijrnen

voor(noemd), zal blijven sitten in alle haere

gereede ende ongerede goederen, waer=

van ofte van wat sijde die aen gecoemen

mochten zijn, mits daer van leveren(de)

behoorlicken inventaris als voiren.

Ende dat ter tijt toe, wes (?)

die kinderen tot haeren mundigen

daegen gecoemen zullen zijn, als te

weeten tot haeren twintich jaeren

ouderdoms., mits oock gehouden zal

zijn. zoe lange die kinderen wel

eerlicken te onder houden, ende op

te voeden. Ende mede den selven

(in zoe verne zij haer mit

Transcriptie A, pagina 11

vrunden raet van bijden sijden ten

houwelicken staete begaven) een

eerlicke uuijtsettinge nae gelegent=

heijt des goets tot doen van

zijne goederen als voeren. Ende

zal saer beneffens oock gehouden

zijn, den kinderen tot haeren mundi=

gen daegen gecoemen zijnde te

laeten volgen, t ghene dat haer

van haere moeder aen gecoemen

mocht weesen, behoudens zijne

lijftochte voerens genomineert.

Voorts zijn t conditien off het

saecke waer, dat joffrou Jo=

sina voorsc(reven) nae dode van den

heer van Hijrnen werder omme

begave ten huwelicke staete,

hebbende blijckens geboorte, dat

haerder, etc. als dan weder ver=

laeten zal die huijsinge vande heer=

lickheijt van Hijrnen, ende aen=

veerden die huijsinge van Blancken=

borch. Ende in plaetse van

duijsent gulden voerens genoempt

nyet meer genyeten zal, dan

die somme van ses homdert gulden

jaerlix tot een rechter tochte.

Noch is wel expresselicken gecom=

ditioneert dat zoe verne enyge

penningen quaemen van sijde joffrou

Transcriptie A, pagina 12

Josina vanden Bongart voorsc(reven) dat

die voorn(oemde) heer van Hijrnen zal ge=

houden weesen, die selve te be=

leggen tot d(e) voorsc(reven) joffrou Josina

vanden Bongart haere prouffyte

off daer genoech voor soen uuijtsettinge

zijne goederen. Is voorts die voir

wairt, dat die kinderen bij de

heer van Hijrnen aen joffrou Josina

vanden Bongart zijne toecoemende huijsvrou

geprocreeert, endeoock die selve

haere kints kinderen, stervende zullen

opden anderen erven tot den lesten

toe ende voer halve broeders ofte susters geprofereertworden.

Ende indyen dat alle die

kinderen ende kints kinderen quamen

te sterven, soe zullen die goederen

vallen en(de) succederen aen die sijde

daer zij heene gecoemen zijn, mits

conditien toe gedaen, dat die kin=

deren , gecoemen zijnde tot haeren

haeren mundigen daegen, sullen haeren

vrijen wille doen mit haere goederen

onbecroond van yemanden. Ende

Transcriptie A, pagina 13

Voorts is versproecken dat

d(e) voorn(oemde) heer van Hijrnen en(de) joffer Josina

vanden Bongart zijn toecoemende huijsvrou

malcanderen zullen moegen vorder lijftoch=

t (onleesbaar) ende staende huwelickvan haere (onleesbaar)

...neren t zij bij testamente ofte andersins ende dieselve ver=

minderen ende vermeerderen nae hueren

gelieften. Ende dat

oock gheen van beijde perthijen langstle=

vende gheen goederen en zal dorven

ruijmen, ten zij dat die langstleven(de)

van zijnder tocht verseeckert en(de)be=

waert zal zijn. Is noch wel expresse=

licken geconditioneert, dat de heer

van Hijrnen, gehouden zal weesen

joffrou Josina vanden Bongart zijn toe=

coemen(de) huysvrou tot een morgen gave

te gheven een goude keten ten

prijse van vijff hondert Carolus

gulden. Sullen oock dese hijlix

luijden respective doen den anderen int

ghene voorsc(reven) is, verwaeren ende

Transcriptie A, pagina 14

zoe lange zulx nyet geschiet

en is. Sal nyetemin gelijckelicken

wel dese opereren ende cracht

hebben oft voer eenen ordinans

rechter cum interpositione decrets (?)

geschyet waere. Sonder arch

ende list. Des tot eenen

oorconde, soe hebben de Edele

Erentfeste joncker Floris

vanden Bongart, ende Joffrou

Agnes van Aeswijn, heer en(de) vrouwe

tot Nieuroen echte luijden, ende

die Edele Erentfeste joncker

Joachim van Wijhe heer tot Hijrnen

mitsgaders joffrou Josina vandenBongart

desen elx ondergeteckent ten presen=

tie vanden Edelen Erentfeste joncke=

ren joncker Oth vam Wijhe heer

tot Echtelt, joncker Johan Wittenhorst

heer vander Horst, ende drost

vanden landen van Kessel en(de)Montvoirt en(de)

joncker Hermen van Wittenhorst, heer

van Konixsfelt ende Waelwijck en(de)

joncker Jan Vos van Zwartsenborch

drost van Middeler, ende Honc=

ker Heijnrick vander Stien Huijs

amptman vanden Graeff en(de) den lande

van Cuijck opte eene sijde. Ende

den Edelen Erentfesten jonckeren

joncker Reijner van Aeswijn heer

tot Braeckel, joncker Beernt

vanden Bongart, joncker Stees van

Aeswijn heer tot Gramsborch joncker

Transcriptie A, pagina 15

Lubbert Torck heer van Heesbeen ende

joncker Evert van Leswijn, die

welcke desen als vrunden en(de) dedings

luijden elx ondergetekend hebben. Ghe=

geven int jaer ons heeren duysent

vijff hondert een en(de) tachtich, opden

sesten dach maij.

(Alle getuigen en vrienden etc.ondertekenden leesbaar)



 
     
  lijn